Foça Hakkında


Günümüz Foça’sının kurulu olduğu antik Foça şehrinde 28 yıldır kazıları devam etmektedir. İnsanların 5.000 yıldır bölgede yerleşik olduğunu ortaya çıkarılmış. İyonyalılar MÖ 11. yüzyılda, bu bölgeye geldiklerinde yerli nüfusla karışmış ve yerleşimin merkezini denize bakan tepelerden Foça’nın doğal limanının olduğu noktaya taşımışlar. Burada, bir Kibele tapınağının olduğu noktaya, Foça’nın arkeolojik mirasının en önemli parçalarından biri olan ve bugüne kadar keşfedilen en eski İyonya tapınağı olan kendi Athena tapınaklarını inşa etmişler.

 

Öte yandan, Galata, Yoros, Çandarlı, Bartın, Akçakoca ve Sinop olmak üzere, Türkiye’deki altı ayrı noktayla birlikte Foça’ya, 2013 yılında UNESCO Geçici Dünya Miras Listesi’ndeki yerini kazandıran Ceneviz Kolonisi’nin kalıntıları olmuş. UNESCO’ya göre Akdeniz ve Karadeniz’deki eski Ceneviz ticaret rotaları üzerindeki bu kalıntılar, bir bütün halinde “medeniyetler arasındaki etkileşimlerin ve değiş tokuşların istisnai birer tanığı olma özelliğini taşıyor”. Ayrıca bu izler, mevcut yerleşimlerin ve mimarinin şehir planlaması ve peyzaj tasarımına nasıl dâhil edilebileceğinin değerli birer örneği olarak kabul edilmiş. Gerçekten de Foça’nın şehir surları İyon, Bizans, Ceneviz ve Osmanlı tasarımlarının bir karışımı. Onları restore edip bugünkü durumlarına getiren arkeoloj Prof.Dr. Ömer Özyiğit ve ekibi, onları ilk inşa eden yapı ustaları ile aynı teknikleri kullanmış. Rıhtım boyunca yürürken dikkatli bir şekilde bakarsanız surların restore edilmiş olanlarıyla orijinal olanlarını birbirinden ayıran renkli taşlardan bir sıra görüyorsunuz. T.C. Kültür Bakanlığı ile İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin destekleri ile gerçekleştirilen restorasyon projesi kapsamında deiz kenarındaki 16 kemerli yürüyüş yolu ve diğer noktalarda bilgi panoları yerleşecektir.


Foça İlçesi, tarihi ve kültürel zenginliklerinin yanısıra oldukça zengin bir doğal yapısı sahiptir. Arkeolojik, doğal ve kentsel sit alanlarını bir arada bulundurması nedeniyle birçok kıyı yerleşim birimine göre daha az yapılaşma göstermektedir. Foça ilçesinin batısında yer alan Özel Çevre Koruma Bölgesi özellikle Akdeniz fokunun (Monachus monachus) korunması amacıyla 1990 yılında ilan edilmiş olup; 2007 yılında ise sınırları genişletilmiştir. Sahip olduğu ekolojik değerleri nedeniyle ayrı bir öneme sahip alan; kara, kıyı ve deniz bileşenlerini barındıran, bu nedenle, doğal çeşitlilik açısından zengin olarak tanımlanan insan faaliyetlerinin de yoğunlaştığı bir bölgedir. İzmir Körfezi’nin çıkışının kuzeyinde, Foça İlçesi açıklarında Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırları içerisinde de kalan 6 ada ve küçük bir kayalıktan oluşan Foça adaları yer almaktadır.